เพทาย (Zircon)

Zircon (เพทาย) เป็นพลอยที่มีระดับความแข็งที่ 7 - 7.5 แหล่งกำเนิดที่ดีที่สุดคือ กัมพูชา (เขมร) เพทายไม่มีสีและสีฟ้าจะหายาก ส่วนใหญ่ได้มาจากการเผาเพราะเป็นสีที่ได้รับความนิยม แต่เพทาย สีแดงเป็นที่นิยมมากกว่า สีที่ใช้เลียนแบบเพชรคือเพทายไร้สี สมัยก่อนนิยมใช้เพทายมาเลียนแบบ เพชร เพราะความวาวและการกระจายแสงที่คล้ายเพชรนั่นเอง ขนาดของพลอยทั่วไปประมาณ 1 - 9 กะรัต เพทายเป็นพลอยที่ค่อนข้างเปราะและบิ่นง่าย ดังนั้นจึงต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษ สมัยโบราณเชื่อว่า การสวมใส่เพทายจะส่งเสริมให้สติปัญญาดี ร่ำรวย มีความซื่อสัตย์ ใช้เป็นเครื่องราง ประจำตัวสามารถบอกเหตุการณ์ให้เจ้าของทราบล่วงหน้าได้ โดยสังเกตจากสีของเพทายหากหม่นหมอง ไร้ประกายหมายถึงจะมีภัยมาคุกคามเจ้าของ เป็นพลอยประจำเดือนธันวาคมพร้อมกับเทอร์คอยซ์ เพทายมี 3 ชนิด เนื่องจากการแตกกระจายของอะตอมจากการะเบิดของยูเรเนียม (Uranium) และ ทอร์เรียม (Thorium)จึงทำให้คุณสมบัติไม่แน่นอนขึ้นอยู่กับความร้อนจากการเผาด้วย 1. ชนิดมีคุณภาพสูง - หมายถึง เพทายที่มีคุณภาพดีส่วนมากมาจากเขมร มีสีน้ำตาลอมเหลืองอ่อนถึงเข้ม เมื่อเผาจะเปลี่ยนเป็นไม่มีสี, สีฟ้าและเหลืองอมทอง 2. ชนิดมีคุณภาพกลาง - หมายถึง เพทายที่มีคุณภาพกลาง ๆ ส่วนมากมาจาก ซีลอน จะมีสีเหลือง อมเขียว เขียวอมน้ำตาล ถ้าเผาที่ประมาณ 1450 องศาเซลเซียส อาจจะเปลี่ยนเป็นชนิดคุณภาพสูงได้ 3. ชนิดมีคุณภาพต่ำ - หมายถึง เพทายที่มีคุณภาพต่ำ ซีลอน ส่วนมากจะเป็นพลอยสีเขียว เขียวอมเทา